Jakie spółki można łączyć?

Łączenie spółek regulowane jest przez Kodeks spółek handlowych (Ust. z dnia 15 września 2000 r.). Zgodnie z Ksh, spółki kapitałowe (tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjne) mogą się łączyć między sobą oraz ze spółkami osobowymi (tj. spółkami jawnymi, partnerskimi, komandytowymi, komandytowo-akcyjnymi).


Połączenie spółek może nastąpić w dwojaki sposób, albo w drodze tzw. łączenia przez przejęcie, gdzie cały majątek spółki przejmowanej zostaje przeniesiony na inną spółkę w zamian za jej udziały lub akcje podlegające wydaniu wspólnikom spółki przejmowanej, albo w drodze zawiązania spółki kapitałowej, na którą zostaje przeniesiony majątek wszystkich łączących się spółek w zamian za udziały lub akcje nowej spółki podlegające wydaniu udziałowcom łączących się spółek.

Czego nie wolno?

Nie jest natomiast możliwe takie połączenie, gdzie spółka osobowa byłaby spółką przejmującą ani nowo zawiązaną. Ponadto, nie jest możliwe łączenie, w którym uczestniczyłaby, w jakiejkolwiek konfiguracji spółka cywilna. Procedura łączenia spółek, niezależnie od formy prawnej spółek uczestniczących w łączeniu ma prawie jednolity przebieg i pociąga za sobą analogiczne skutki. Postępowanie łączeniowe w każdym przypadku składa się z trzech etapów, tzw. etapu menedżerskiego, właścicielskiego i rejestracji.

Osobowa z kapitałową

Pewne odrębności rysują się w przypadku łączenia się spółek, z których jedna należy do grupy spółek osobowych a druga jest spółką kapitałową. W takim przypadku procedura łączeniowa ulega uproszczeniu w porównaniu z połączeniem, w którym uczestniczą jedynie spółki kapitałowe. I tak, na etapie menedżerskim, w niektórych przypadkach wyłączony zostaje obowiązek sporządzenia planu połączenia, wtedy zaś gdy jego sporządzenie jest obowiązkowe, wymogi co do jego treści są mniej surowe. Ponadto tylko w niektórych wypadkach plan połączenia podlega obowiązkowemu badaniu przez biegłego rewidenta i nie występuje obowiązek ogłoszenia planu połączenia w MSiG.

Decyzja a odpowiedzialność

Na etapie właścicielskim, najważniejsze odrębności dotyczą wymaganej większości przy podejmowaniu przez wspólników uchwał o połączeniu. W przypadku spółki osobowej, za podjęciem uchwały powinni wypowiedzieć się wszyscy wspólnicy (bądź wszyscy wspólnicy należący do określonej kategorii np. komplementariusze w przypadku spółki komandytowej). Podkreślenia wymaga fakt, że w przypadku łączenia z udziałem spółki osobowej dotychczasowi jej wspólnicy ponoszą odpowiedzialność osobistą za zobowiązania spółki powstałe przed połączeniem. W praktyce obrotu gospodarczego przedsiębiorcy często nie mają świadomości istnienia tego rodzaju odpowiedzialności. Niezależnie od formy prawnej spółek uczestniczących w połączeniu, połączenie następuje w tej samej chwili tj. z dniem jego rejestracji w rejestrze przedsiębiorców i dopiero z tym dniem fuzja może zostać uznana za zrealizowaną.

Autorka jest prawnikiem w kancelarii GLN

***

Możemy mieć do czynienia z łączeniem się:

  • spółek osobowych między sobą przez zawiązanie spółki kapitałowej,
  • spółek osobowych ze spółkami kapitałowymi przez przejęcie spółki osobowej,
  • spółek osobowych ze spółkami kapitałowymi przez zawiązanie nowej spółki kapitałowej,
  • spółek kapitałowych między sobą przez przejęcie jednej spółki przez inną,
  • spółek kapitałowych między sobą przez zawiązanie nowej spółki.


Podstawowe skutki prawne łączenia spółek:

  1. sukcesja uniwersalna – spółka przejmująca wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej, a spółka nowo zawiązana spółek, które utworzyły taką spółkę,
  2. spółka przejęta albo spółki łączące się przez zawiązanie nowej spółki ulegają rozwiązaniu bez konieczności przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego wspólnicy spółki przejętej stają się wspólnikami spółki przejmującej, a wspólnicy spółek, które połączyły się przez utworzenie nowej spółki stają się wspólnikami tej spółki.