Kontrola biznesowa w produkcji i logistyce

Nawet gdy procesy produkcji i logistyki działają optymalnie, firma nie zawsze dysponuje narzędziami kontroli biznesowej, które zapewniają jej odpowiedni poziom bezpieczeństwa. Takie narzędzia można wdrożyć w ramach nowoczesnego systemu ERP.

Procesy produkcyjne i logistyczne to bodaj najbardziej skomplikowane i problematyczne obszary działalności biznesowej. Jeśli nie są one zoptymalizowane, negatywnie wpływają na strategiczne czynniki sukcesu organizacji: finanse, jakość wytwarzanych produktów oraz zadowolenie klientów. Nawet gdy obszary te realizowane są bez zarzutu, często zachodzi konieczność kontroli powiązań pomiędzy wytworzonymi partiami towaru a ich odbiorcami, a także dostawcami surowców do produkcji. Firmy, które w tym zakresie nie dysponują odpowiednimi narzędziami kontroli, narażają się na straty finansowe, ryzyko pogorszenia jakości produktów oraz spadek lojalności kontrahentów.

Ciągłość produkcji i logistyka pod lupą

Kontrola biznesowa w procesie produkcji i logistyki jest nieodzowna np. w przypadku konieczności wycofania produktów z rynku. Powody wycofywania sprzedanych produktów są różne, najczęściej dotyczą niedostatecznej jakości wyprodukowanych towarów lub stwierdzenia w nich wad. Jeśli firma staje przed koniecznością wycofania z rynku sprzedanych produktów, musi wiedzieć, kiedy i którzy z odbiorców kupili partie kwalifikowane do zwrotu. W wielu przypadkach, np. w branżach farmaceutycznej lub spożywczej, procedurę wycofywania trzeba przeprowadzić jak najszybciej, gdyż zaniechania na tym polu mogą narazić konsumentów na utratę zdrowia lub poważne szkody, a dla producenta stać się źródłem ogromnych strat.

Wycofanie partii sprzedanych materiałów

Z punktu widzenia producenta każde wycofanie z rynku produkcji sprzedanej to czyste straty i duże ryzyko. Chodzi bowiem nie tylko o straty finansowe, lecz także o ryzyko osłabienia wizerunku – w oczach kontrahentów, mediów, konsumentów, a także negatywny wpływ na płynność finansową i zaplanowane procesy produkcyjne. Tymczasem wina za konieczność wycofania partii sprzedanych towarów nie zawsze leży po stronie producenta. Może ją także ponosić dostawca surowca lub spedytor. Jeśli zatem przedsiębiorstwo nie posiada narzędzi do kontroli powiązań między dostawcami surowców a odbiorcami wyrobów gotowych, jest zmuszone wziąć na siebie ryzyko poniesienia kosztu za każdą wycofaną partię towaru.

Kontrola biznesowa w obszarze produkcji i logistyki daje producentowi możliwość sprawnego wycofania sprzedanych partii towaru z rynku – firma wie kto, kiedy przyjął wadliwy towar; wiadomo również, jakie są oznaczenia wadliwych partii towaru (numer partii, data produkcji), można sprawdzić, kto sprzedał lub dostarczył produkty poszczególnym kontrahentom. Kontrola sięga też głębiej w drugą stronę – można sprawdzić, z których surowców, i od których dostawców wyprodukowano poszczególne wadliwe partie.

Mając wdrożone procedury kontroli biznesowej w procesach produkcji i sprzedaży, producent może szybko przeprowadzić pełen proces wycofywania produktów z rynku. Co więcej, może stosunkowo szybko pomóc przeprowadzić ten proces w sieciach dystrybucji swoich odbiorców, którzy przyjęli do sprzedaży wadliwy towar.

Poza tymi korzyściami, producent zyskuje efektywne narzędzie, które pozwala mu precyzyjnie określić powody, dla których w produkowanych partiach pojawiły się wady. To może oznaczać, że producent zyskuje argumenty w sytuacjach, gdy wina leży po stronie dostawcy surowców lub np. spedytora.

Sam system nie wystarczy

Choć nowoczesny system ERP zapewnia pełną funkcjonalność w zakresie planowania, koordynacji i śledzenia procesu produkcyjnego, należy pamiętać, że jest tylko narzędziem. Dlatego skuteczne wdrożenie kontroli biznesowej w obszarze polityki bezpieczeństwa sprzedaży i produkcji należy implementować również na poziomie procedur obowiązujących w firmie. Producent powinien cyklicznie sprawdzać (np. poprzez wykonywanie testów wycofania), czy w razie konieczności wycofania produktu z rynku jego pracownicy postępują zgodnie z przyjętymi założeniami. W takich sytuacjach ERP może pełnić rolę efektywnego narzędzia, które błyskawicznie dostarcza niezbędnych informacji, oczywiście o ile system wdrożono odpowiednio pod kątem agregowania danych z produkcji i sprzedaży.

Główne korzyści z posiadania kontroli biznesowej w obszarach produkcji i logistyki

• kontrola dystrybucji wyprodukowanych partii towarów – firma wie, do którego kontrahenta trafiła każda partia towaru,

• kontrola procesu wydawania towarów kontrahentom – wiadomo, kiedy poszczególne partie towaru opuściły firmę oraz który z pracowników je wydał,

• łatwość w przeprowadzeniu audytu i śledzenia procesu produkcyjnego i logistycznego wyrobu na wszystkich etapach – od zamówienia surowców, po sprzedaż wyrobów gotowych,

• łatwość wdrażania firmowych procedur i scenariuszy działań w przypadku sytuacji kryzysowych w produkcji (np. wycofywania wadliwych towarów z magazynów, ze sprzedaży lub z rynku),

• kontrola jakości produkcji poprzez weryfikację jakości produkowanych partii i powiązanie jej z dostawcami poszczególnych surowców,

• możliwość szybkiego działania w sytuacjach kryzysowych – od identyfikacji niewłaściwej jakości surowca, przez stwierdzenie błędów w ustawieniach parametrów produkcji, po konieczność wycofania partii towarów z magazynów i rynku,

• możliwość dowiedzenia winy w przypadku poniesienia jej przez dostawców surowców lub spedytorów, przydatna w procesie dochodzenia odszkodowania,

• szereg narzędzi kontrolnych poprawiających jakość produkcji, w tym również planowanie i modyfikowanie planów produkcyjnych spowodowane nieprzewidzianymi okolicznościami,

• silniejsza pozycja wobec kontrahentów – odbiorców oraz dostawców firmy produkcyjnej.

Autor jest konsultantem w firmie Sage

Kordian Kuczma

Kordian Kuczma

doktor nauk politycznych PAN