Kryzys demokracji w sztuce

Jeśli chodzi o politykę kulturalną, interesuje nas szczególnie wątek podziału pieniędzy publicznych na sztukę. Nie zgadzamy się zwłaszcza z postulatami Obywatelskiego Forum Sztuki Współczesnej, które domaga się większych pieniędzy publicznych na sztukę, przy nierównym dostępie wszystkich artystów do korzystania z tych przywilejów. Jeśli postulaty OFSW doszłyby do realizacji, dopiero skończyłaby się demokracja w sztuce.

Wobec faktu, że w sztuce nie ma jasno określonych kryteriów, co jest sztuką dobrą, a co złą, niemożliwe jest jej wartościowanie. A jeśli niektórzy z ekspertów obstają przy tym, że jednak wartościować można, oznacza to, że opierają się na nieuczciwym wartościowaniu – albo stricte subiektywnym, albo podporządkowanym interesom pewnych grup, np. politycznych.

Hipokryzja i zaprzeczenie demokracji

Środowiska OFSW, które w większości oficjalnie wspierają opcje lewicowe, zaprzeczają same sobie. Z jednej strony walczą o równe prawa, o niedyskryminowanie nikogo, z drugiej strony zacięcie dążą do dofinansowywania artystów tylko ze swojej stajni, innych strącając na margines – tylko dlatego, że według ich subiektywnych kryteriów, lub może należałoby powiedzieć interesów, są gorsi. Czy to nie jest hipokryzja czystej maści i zaprzeczenie demokracji?

Finansowanie dla wszystkich albo nikogo

Dlatego też uważamy, że najuczciwsze byłoby dofinansowanie po równo wszystkich artystów – można ewentualnie wprowadzić kryterium ukończenia Akademii Sztuk Pięknych – lub w ogóle nie łożyć pieniędzy na sztukę ze źródeł publicznych. Co jest opcją najlepszą, gdyż według pionierów sztuki współczesnej, jak Duchamp czy Beuys, każdy jest artystą i wszystko może być dziełem sztuki. W takim kontekście każda decyzja o tym, komu przyznać pieniądze, a komu nie, będzie nieuczciwa.

Ustalenie kryteriów natomiast nasiliłoby zjawiska znane nam z komuny – czyli przekupstwo czy próbę podkładania się pod nowo powstałą machinę biurokratyczną. Nieważne, jaka byłaby opcja polityczna, kto dojdzie do władzy, zawsze będzie wspierał swoich. A ci, co się podkładają, tworzą najsłabszą sztukę – w tym sensie, że wykonują po prostu propagandowe zlecenia na zadane tematy. A zawsze ludzkość ceniła artystów wolnych duchem, niezależnych.

Promowanie swoich, czyli sztuka niekomercyjna

Opcja kapitalistyczna jest niedoskonała, jednak jedyna najuczciwsza w tej chwili (sprawdzalna, weryfikuje ją rynek). Obecnie odbywa się „nacjonalizacja kosztów, prywatyzacja zysków”, czyli promowanie swoich (co się nazywa sztuką niekomercyjną), za pomocą ogromnych nakładów finansowych, w najlepszych galeriach państwowych, a następnie sprzedawanie ich drogo na zagranicznych targach sztuki lub do kolekcji muzeów, gdzie zyski idą do prywatnych kieszeni. W przypadku spełnienia postulatów OFSW, zjawisko to nabrałoby jeszcze większej eskalacji. Przy okazji – co to jest sztuka niekomercyjna? To ta, która sprzedaje się najdrożej za publiczne pieniądze, to ta, na której robi się największy biznes!

Brak środków zweryfikuje prawdziwych artystów

Dlatego powstała propozycja The Krasnals, która zakłada, że jeśli miałoby to wyglądać tak, jak dotychczas, to całe dotacje z kultury lepiej dać np. na rolnictwo. I wtedy się okaże, kto jest prawdziwym artystą z powołania, który tworzy mimo wszelkich trudności i jakoś sobie radzi. Ma też wewnętrzną potrzebę tworzenia i przekazywania innym czegoś poprzez swoją sztukę. Nie jest na pewno artystą osoba, która stawia warunki typu – jak mi nie dacie najpierw pieniędzy na tacy, to ja nie ruszę palcem, schowam ołówki, pędzle czy kamerę do szuflady i nie stworzę żadnego dzieła.

Autor reprezentuje anonimową grupę artystyczną The Krasnals – niezależny głos w obronie wolnej sztuki i równych praw dla wszystkich artystów

Obecne działania Obywatelskiego Forum Sztuki Współczesnej skupiają się na:

1. Staraniach o wypłacanie wynagrodzeń dla artystów przez instytucje sztuki

2. Uwzględnieniu wynagrodzeń dla artystów w regulaminach programów grantowych MKiDN

3. Sformułowaniu praw pracowniczych artystów

4. Spowodowaniu objęcia artystów systemem ubezpieczeń emerytalnych i zdrowotnych

5. Opracowaniu publikacji „Czarna Księga Artystów w Polsce”, służącej zdefiniowaniu statusu artystów w Polsce oraz warunków pracy twórczej

Źródło: http://forumsztukiwspolczesnej.blogspot.com/