Peru – nowy handlowy alians Rosji?

Rosyjsko-peruwiańskie stosunki dyplomatyczne uległy zdecydowanej poprawie po wizycie w Moskwie prezydenta Peru Ollanta Humala w 2014 r. Wzrosła wymiana handlowa, podjęto współpracę w dziedzinie technologii kosmicznych. Tradycje współpracy z Peru sięgają czasów ZSRR i prezydenta Velasco Alvarado. W połowie lat 70. minionego wieku Peru było czwartym partnerem ZSRR w Ameryce Łacińskiej. Rosyjscy specjaliści pomagali w budowie obiektów hydrotechnicznych, z portów korzystali rybacy. Tysiące Peruwiańczyków uczyło się na rosyjskich uczelniach. ZSRR w ramach współpracy wojskowej dostarczał czołgi T-55, samoloty MIG-29, śmigłowce Mi-8 i inne rodzaje uzbrojenia. Rynek Peru był drugim po Kubie, na który Rosjanie kierowali takie ilości techniki wojskowej.

Po rozpadzie ZSRR wymiana handlowa zdecydowanie się zmniejszyła. Dopiero od 2014 r. nastąpił zdecydowany wzrost, na koniec 2014 r. wymiana ta kształtowała się na poziomie 600 mln dolarów. Można zaobserwować wiele podejść do wzmocnienia stosunków gospodarczych, ponownie Peru staje się miejscem nie tylko zbytu rosyjskiej techniki wojskowej. Kamaz inwestuje w budowę fabryki autobusów, podobnie jak i AwtoWaz. Pierwszy peruwiański sputnik Chaski 1 dzięki specjalistom z Rosji znalazł się już na orbicie. Obecnie Rosjanie dostarczają przeciwpancerne systemy Kornet-B i śmigłowce Mi-35. Peru raczej stawia na zmiany w wymianie handlowej z uwagi na dobre stosunki z sąsiadami. Swoją szansę na rynku rosyjskim postrzega jako dostawca żywności, w tym zwłaszcza owoców. Inny towar eksportowy to srebro, cynk, molibden i ołów.

Zasoby

Należy zauważyć, że Peru jest pierwszym producentem srebra w świecie, drugim producentem miedzi, trzecim złota oraz znaczącym producentem cynku, cyny, molibdenu i ołowiu. Górnictwo węgla kamiennego jest słabiej rozwinięte niż górnictwo metalowe i w większości opiera się na kopalniach odkrywkowych. Peru jest również producentem gazu ziemnego oraz ropy naftowej (produkcja tej ostatniej nie wystarcza na własne potrzeby kraju, dlatego część ropy naftowej i jej pochodnych jest importowana).

Peru jest krajem średnio rozwiniętym, którego gospodarka oparta jest przede wszystkim na górnictwie, rolnictwie, przemyśle, budownictwie, usługach pozafinansowych i rybołówstwie. Na jego strukturę ekonomiczną wpływają jedne z największych złóż surowców mineralnych w Ameryce Łacińskiej oraz prorynkowa polityka gospodarcza kraju zorientowana na liberalizację handlową i napływ inwestycji zagranicznych. Zagraniczna polityka ekonomiczna władz peruwiańskich opiera się głównie na zawieraniu układów o wolnym handlu. Istotnym elementem tej polityki jest silna ochrona socjalna ludności. Zauważalnym elementem jest znaczne zróżnicowanie mieszkańców regionów pod względem możliwości uzyskania pracy, dostępu do oświaty, systemu ochrony zdrowia itp. O ile w Limie i okolicach tego typu usługi są dobrze rozwinięte, o tyle na prowincjach sytuacja jest gorsza. Powoduje to m.in. znaczną migrację ludności z prowincji do stolicy i znaczne przeludnienie Limy, ze wszystkimi tego konsekwencjami.

Statystyka

Wg danych WPHI w Limie niepokojący jest poziom ubóstwa obejmujący 22,7 proc. ludności Peru. Oficjalnie stopa bezrobocia wynosi ok. 6,8 proc., jednak znaczna część osób pracuje w szarej strefie. Bardzo mocno jest rozwinięta tzw. szara strefa zatrudnienia. Peru na liście Doing Business zajmuje w 2015 r. 35. miejsce pod względem klimatu dla przedsiębiorców i jest drugim, po Kolumbii, najwyżej notowanym krajem Ameryki Łacińskiej w rankingu. W pierwszym kwartale 2015 r. wzrost PKB wyniósł  1,7 proc., PKB per capita i był równy 17 853 USD (dane z dnia 16.06.2015 r.). Poziom inflacji w maju 2015 r. wyniósł ok. 3,4 proc.  Niezależni analitycy wskazują, iż wysoki poziom aktywów rezerwowych Peru, wynoszący w kwietniu 2015 r. 61,707 mld USD, pozwala optymistycznie oceniać możliwości ochrony gospodarki tego kraju przed wpływami kryzysu gospodarczego.

Surowce i polityka handlowa

Górnictwo w Peru jest oparte głównie na wydobyciu miedzi, złota, srebra, cynku, cyny, molibdenu i ołowiu. Górnictwo węgla kamiennego jest słabiej rozwinięte niż górnictwo metalowe. Peru jest krajem otwartym na szeroką współpracę z partnerami zagranicznymi, począwszy od badań geologicznych, poprzez współpracę handlową w zakresie wyposażenia i dostaw maszyn górniczych, aż do współpracy inwestycyjnej. Duże znaczenie dla gospodarki państwa ma rybołówstwo oraz przetwórstwo ryb i owoców morza. Peru należy do największych producentów mączki rybnej na świecie.

Peru konsekwentnie prowadzi politykę liberalizacji handlowej. Jest członkiem wielostronnych organizacji gospodarczych, w tym Światowej Organizacji Handlu, APEC (Forum Ekonomiczne Azja – Pacyfik), Sojuszu Pacyfiku oraz ALADI (Stowarzyszenie Integracyjne Ameryki Łacińskiej). Posiada podpisane układy o wolnym handlu z USA, Kanadą, krajami Mercosur, pozostałymi krajami Wspólnoty Andyjskiej, Chile, Kolumbią, Chinami, Singapurem, Tajlandią, Meksykiem, Koreą Płd., Kubą i Japonią, Panamą, Kostaryką, Gwatemalą, krajami Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) oraz UE.

Peru prowadzi negocjacje w sprawie wolnego handlu z Hondurasem, Salwadorem, krajami APEC i Partnerstwa Transpacyficznego.

Po kilku latach umowa handlowa między Unią Europejską a Kolumbią i Peru podpisana została 26 czerwca 2012 r. i weszła w życie w Peru na zasadach tymczasowych od 1 marca 2013 r.  Warto pokreślić, że układ ten znosi opłaty celne na większość produktów importowanych z i eksportowanych z Peru do UE. W najbliższych latach Peru ma zamiar rozpocząć negocjacje układów o wolnym handlu z RPA, Marokiem, Indiami, Australią. Eksport Peru w 2014 r. wyniósł 29,753 mld USD. Podstawowymi artykułami eksportowanymi są surowce mineralne w wersji surowej i przetworzonej, artykuły rolno spożywcze, w tym ryby, owoce morza i mączka rybna oraz wyroby przemysłu drzewnego. Głównymi odbiorcami towarów peruwiańskich są: USA, ChRL, Szwajcaria, Kanada, Japonia, Chile i Brazylia. Udział wszystkich krajów UE wyniósł 17 proc.

Import w 2014 r wyniósł 30,849 mld USD i objął przede wszystkim ropę naftową i produkty przetwórstwa ropy naftowej, zboża (zwłaszcza pszenica i kukurydza na pasze), telefony komórkowe, narzędzia, samochody, różne maszyny i urządzenia, produkty chemiczne i farmaceutyczne. Głównymi dostawcami są USA, ChRL, Brazylia, Ekwador, Argentyna, Kolumbia, Japonia, Chile, Meksyk. Udział wszystkich krajów UE wyniósł 12 proc.

Teraz Rosja

Aktualnie rynek jest podbijany przez kapitał rosyjski. Mniejsze zainteresowanie zakupami rosyjskiego uzbrojenia przenosi się na dostawy śmigłowców Mi-171Sz-P. Otóż Mi-171Sz-P mają zespół napędowy umożliwiający im operowanie na dużych wysokościach w niedostępnych rejonach Andów. Dzięki pozyskaniu rosyjskich Mi-171Sz-P możliwe będzie też dostarczanie pomocy humanitarnej mieszkańcom Amazonii. Śmigłowce posłużą także do prowadzenia operacji antynarkotykowych i antyterrorystycznych na rzekach Apurimac, Ene i Mantaro oraz wykrywania przypadków nielegalnej eksploracji złóż naturalnych.

Kontrakt na dostawę 24 śmigłowców Mi-171Sz-P dla Peru został podpisany w grudniu 2013 r. Dotychczas producent dostarczył 8 śmigłowców. Pozostałe trafią do Peru na przełomie 2015/2016 r. Ich załogi przeszły szkolenie w ośrodku w zakładach w Ułan-Ude. Porozumieniu z grudnia 2013 r. towarzyszył offset o wartości 180 mln USD. W jego ramach w Peru utworzone zostanie regionalne centrum napraw i obsługi śmigłowców rodziny Mi-8/Mi-171. Jego otwarcie planowane jest na I kwartał 2016 r.. Od 2018 r. centrum ma zajmować się także przeglądami strukturalnymi śmigłowców, używanych również przez siły zbrojne innych państw południowoamerykańskich.

Rynek Ameryki Południowej jest dość trudny dla koncernów zbrojeniowych, dotychczasowe rozgrywki między polskimi producentami czołgów a rosyjskimi przyniosły korzyść Niemcom i Chińczykom. Rosjanie (Rostech) w trakcie międzynarodowego salonu SITDEF-2015 r. w Limie zadeklarowali dostawy techniki wojskowej wraz z przekazaniem technologii. W pierwszej kolejności będzie to technologia produkcji rosyjskiego karabinu automatycznego AK-103 (wcześniej licencję uzyskała Wenezuela), następnie pistoletu Yarygina MP-443. Mimo dostaw sprzętu wojskowego Rosjanie za pośrednictwem Rostech zamierzają wejść na rynek Peru nie tylko z samochodami Kamaz, ale i z wyposażeniem medycznym, środkami telekomunikacji. Współpraca w sferze cywilnych technologii ma dla Rosjan duże znaczenie, wejście na rynek Peru to także propozycja projektu – „Bezpieczne Miasto” – realizowanego skutecznie w trakcie igrzysk w Soczi. Przeniesienie na rynek pobliskiej Brazylii w trakcie Olimpiady 2016 r. Rosjanom być może pozwoliłoby pokonać konkurencję. Na ile nowy alians z Peru będzie skuteczny?

Autor jest rektorem Gliwickiej Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości

——

 
Henryk Borko

Henryk Borko

Rektor Gliwickiej Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości