PESA – szynowi innowatorzy

Historia PESA Bydgoszcz SA jest związana z pierwszą linią kolejową, która dotarła do Bydgoszczy w 1851 r. Razem ze stacją powstały wówczas Warsztaty Naprawcze Wschodniej Kolei, które dziś stanowią PESA Bydgoszcz SA. W 2001 r., firma stała się podmiotem prywatnym z polskim kapitałem.

W tym roku również rozpoczęto budowę autobusu szynowego Partner. Na bazie pojazdu powstała cała seria późniejszych konstrukcji. Zmienia nazwę na: Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz Spółka Akcyjna Holding. Od lat jest flagowym polskim eksporterem. Produkuje spalinowe pociągi dla Białorusi, Czech, Kazachstanu, Litwy, Niemiec, Rosji Ukrainy i Włoch, a także tramwaje dla Bułgarii, Rosji, Rumunii, Węgier i Polski.

Początek

Historia firmy związana jest z rozwojem kolei, która w 1851 r. dotarła do Bydgoszczy. Wówczas wraz ze stacją powstały zatrudniające 20 osób Warsztaty Naprawcze Wschodniej Kolei, które stanowiły fundament dzisiejszej PESA Bydgoszcz SA. Szybko przystąpiono do rozbudowy istniejącej infrastruktury. W zaledwie cztery lata od powstania Warsztatów otworzono budynek administracyjny, magazyn, i dwie hale, naprawy wagonów i parowozów.

Pierwszy przełom w rozwoju firmy nastąpił w okresie transformacji ustrojowej i zmian systemowych jakie nastały w Polsce w 1989 r. Wraz z początkiem lat 90. zakład wydzielono ze struktur PKP tworząc samodzielne przedsiębiorstwo. W 1994 r. wraz z kontynuacją kierunku rozwoju nowo powstały zakład podpisuje pierwszy zagraniczny kontrakt na dostarczenie sypialnych wagonów dla Litwinów. Rok później ZNTK Bydgoszcz opatentował nieiskrzący klocek hamulcowy dla taboru kolejowego. Tym samym wchodzi na ścieżkę innowacji technologicznej. Kolejny przełom w dynamicznym rozwoju firmy nastał wraz z 2001 rokiem. W wyniku prywatyzacji powstaje niezależny od nikogo podmiot Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz Spółka Akcyjna Holding. W tym samym roku na rynek wchodzi z nowym modelem autobusu szynowego Partner. W kolejnych latach właśnie na bazie tego projektu powstała cała seria późniejszych konstrukcji.

Rynek krajowy

Ostatnich dziesięć lat to nieustające pasmo powstawania nowych pojazdów i konsekwentnego poszerzania kręgu ich odbiorców. Głównie za granicą, jednak nigdy z pominięciem rynku krajowego. W 2004 r. Pesa dostarcza tabor dla podmiejskiej kolej WKD w Warszawie. W późniejszym okresie, analogicznie dla mieszkańców województwa łódzkiego. Z powodzeniem działa na rynku produkcji tramwajów. W 2005 r. wygrywa kontrakt w Elblągu. Podpisując jednocześnie umowę z PKP Przewozy Regionalne na dostarczenie w sumie czternastu pociągów kursujących pomiędzy Warszawą a Łodzią. W rok później dostarcza czterem polskim miastom 34 nowoczesne i niskopodłogowe tramwaje. Te pasażerów wożą w Warszawie, Łodzi, Elblągu i Bydgoszczy. Kontrakt ten jest zaledwie uwerturą poprzedzającą podpisanie największej w dotychczasowej historii firmy umowy na dostarczenie dla miasta stołecznego Warszawy 186 tramwajów SWING w latach 2010 – 2013. Sukcesem komercyjnym kończy się również wprowadzenie na rynek elektrycznego i niskopodłogowego zespołu trakcyjnego ELF. W ostatnich latach bydgoska spółka nie zwalnia tempa. Nie ustaje też w poszerzaniu swojego potencjału produkcyjnego. W 2008 r. zakupiła większościowy pakiet 60 procent udziałów; zwiększając go potem do 85 proc. ZNTK Mińsk Mazowiecki – firmy z dużymi tradycjami, z 700-osobową załogą, zlokalizowanej w centralnej Polsce – stanowiącej zatem doskonałe zaplecze produkcyjne i serwisowe dla Warszawy i Łodzi. W połowie ubiegłego roku PESA podpisuje z PKP Intercity umowę na zakup 20 elektrycznych zespołów trakcyjnych „Dart”. Wartość kontraktu to ponad 1,3 mld zł. Pociągi mają zacząć kursować pod koniec 2015 r. Prócz dostarczenia składów producent, będzie zobligowany do ich serwisowania przez 15 lat. Całkowity koszt dostarczenia pociągów oscyluje w granicach 1 mld zł, a serwisu, ponad 300 mln zł. Projekt będzie dofinansowany, blisko 570 mln zł z budżetu Unii Europejskiej. Nowe pociągi będą kursować na trasach z Jeleniej Góry przez Wrocław, Łódź, Warszawę do Lublina, oraz z Lublina przez Warszawę, Częstochowę i Katowice do Bielska-Białej. Elektryczne zespoły trakcyjne to pociągi o własnym napędzie elektrycznym, składające się z dwóch członów sterowniczych na obu końcach zespołu oraz ewentualnych członów pośrednich. Poszczególne człony nie mogą być rozłączane.

Eksport

W połowie pierwszej dekady XXI wieku PESA dynamicznie rozwija sprzedaż na zagranicznych rynkach. Swoją ekspansję rozpoczyna sprzedażą pierwszego szerokotorowego autobusu szynowego dla kolei ukraińskich. Zaledwie dwa lata później zostaje zawarta umowa z Ferrovie del Sud Est na dostawę w sumie 27 trzyczłonowych spalinowych zespołów trakcyjnych przeznaczonych dla lokalnych przewozów w południowych Włoszech. Wraz z dostawą tramwajów SWING dla Warszawy w latach 2010 – 2013, te także zostają dostarczone do węgierskiego miasta Szeged. W tym samym okresie w dosłownym tego słowa znaczeniu podbija rynek północnych Włoch. W lutym 2009 r. zobowiązuje się dostarczyć Ferronovienord Milano dwa trójczołowe, spalinowe zespoły trakcyjne do obsługi malowniczej linii Brescia-Iseo. Podobnie zresztą jak przewóz pasażerów w okolicach Bolonii. W połowie 2013 roku oficjalnie w komunikatach informuje o podpisaniu kontraktu na dostawę 120 tramwajów do Moskwy. Wartość umowy sięga niemal 900 mln zł. Pomimo obecnej trudnej sytuacji politycznej nie zaniedbuje rynku wschodniego. Rok później Fabryka Pesa Bydgoszcz S.A., i rosyjski koncern Uralwagonzawod połączyły siły i w Rosji powołują do życia wspólne przedsiębiorstwo. Porozumienie zakłada uruchomienie centrów montażowych i serwisowych na terytorium Rosji oraz powstanie wspólnego przedsiębiorstwa produkującego tramwaje, lokomotywy, wagony i inne pojazdy elektryczne. Uralwagonzawod jest jednym z największych kompleksów przemysłowych w Rosji. W jego skład wchodzi ponad 20 firm produkcyjnych i naukowo-badawczych. W zakładach koncernu produkowane są głównie wagony towarowe i pojazdy wojskowe, m.in. czołgi i pojazdy opancerzone.

Kładąc ogromny nacisk na eksport niweluje skutki braku zamówień z polskiego rynku. Kryzys pogłębi się po 2023 r., kiedy skończy się współfinansowanie ze środków unijnych i nastąpi spodziewane załamanie się rynku długofalowych zamówień publicznych. Szukając alternatyw zwraca się szczególną uwagę na rynek niemiecki. Największym kontraktem w historii Pesy jest ramowe zamówienie od Deutsche Bahn warte ponad miliard euro. Na razie niemiecki przewoźnik potwierdził zamówienie ponad 70 pojazdów, z których pierwsze mają trafić do ruchu w 2017 r. Cały kontrakt ramowy obejmuje nawet 470 linków. Poza tym pociągi te zamówiła także spółka Niederbarnimer Eisenbahn, obsługująca połączenia w rejonie Berlina. Linki jeżdżą już także w Czechach.

Perspektywa wyhamowania zamówień z polskiego sektora publicznego nie jest jedynym zmartwieniem dla zarządzających PESA. Kłopoty pojawiły się z realizacją zamówień z rynku niemieckiego i rosyjskiego. Na początku tego roku PESA straciła wart 140 mln zł kontrakt z Netinerą na 12 spalinowych zespołów trakcyjnych Link. Przewoźnik rozwiązał umowę z uwagi na przeciągającą się homologację tych pociągów w Niemczech. W kwietniu br. po dostarczeniu połowy ze 120 tramwajów wstrzymano realizację kontraktu z Moskwą. Pozostała część jest gotowa do transportu. Powodem kłopotów Pesy w Rosji są przede wszystkim zawirowania na rynku rubla, które uniemożliwiają rosyjskiemu pośrednikowi uregulowanie płatności.

PESA okiem wywiadowni gospodarczej Bisnode Polska

Pojazdy szynowe PESA BYDGOSZCZ S.A. swoją działalność rejestruje w Bydgoszczy i prowadzi ją od 1851 r. Tym samym jest jedną z najstarszych firm działających w Polsce. W ocenie Bisnode Polska jest podmiotem w bardzo dobrej kondycji finansowej. O tym zaświadcza rating 5A1, oraz bardzo wysoka ocena scoringowa. Pod względem przychodów ostatni rok obrachunkowy okazał się być najlepszy w historii spółki. W 2014 r. PESA wykazała w swoim sprawozdaniu finansowym ponad 1,9 mld zł sprzedaż. W porównaniu do roku ubiegłego stanowi to wzrost o 21 proc.