Postępowania EPU – perspektywy rozwoju

Od momentu uruchomienia w styczniu 2010 r. usługi e-Sądu (Wydział VI Cywilny Sądu Rejonowego Lublin-Zachód) założono już ponad 9,3 mln spraw. Statystyka na rok 2015 zapewne powiększy tę liczbę do ponad 11,5 mln spraw. Oznacza to nie tylko wielki sukces samej instytucji, znacznych wpływów do budżetu państwa, ale przede wszystkim zwiększenie świadomości pozwanych i powodów, a także skuteczności postępowania przed e-Sądem.

Elektroniczne Postępowanie Upominawcze (EPU) jest obecnie najprostszym, a do tego najtańszym, sposobem na uruchomienie postępowania przeciwko dłużnikowi. Dodatkową zaletą jest stosowanie się wyłącznie do przyjętych norm prawnych oraz procedur obowiązujących w organach państwowych. Oczywiście podnoszonych jest wiele głosów na temat pomijania skuteczności windykacji miękkiej, tradycyjnej lub metod prowadzenia spraw przez dedykowane kancelarie, jednakże warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych faktów:

• EPU jest najbardziej optymalnym mechanizmem pod względem poniesionych kosztów,

• Eskalacja sprawy z poziomu wydanego nakazu zapłaty do uruchomienia postępowania komorniczego jest prosta i może być wykonana także drogą elektroniczną,

• Postępowanie sądowe zawsze będzie cieszyło się większym poważaniem, aniżeli obsługa sprawy przez kancelarie czy firmy windykacyjne.

Windykacja poprzez EPU jest też bardzo popularna – dane z początku listopada br., tj. 2 297 172 spraw wniesionych, pokazują stały trend. Oczywiście 2014 rok i tylko część 2015 r., w związku z niepewnością branży dotyczącą tzw. ustawy antylichwiarskiej. Warto też zwrócić uwagę, że koniec 2015 r. będzie bardzo istotny też z punktu widzenia strategii, którą przyjmą firmy pożyczkowe. Ograniczenie kosztów windykacji może przekonać wiele firm do skorzystania z EPU w 2016 r. Jednak tendencja wzrostowa co do ilości zakładanych spraw zostanie na pewno utrzymana.

Statystyka na koniec 2014 r. obnaża też trend, który w 2015, a na pewno w 2016 będzie się nasilać – tj. obsługa spraw EPU na podst. art. 498 §2 i art. 505 §1 kpc. Przekazanie pozwów EPU do rozpoznania w formie rozprawy sądowej, to przede wszystkim efekt większej świadomości co do prawa sprzeciwu, ale też wzrostu ogólnej liczby obsługiwanych pozwów. Oczywiście biorąc pod uwagę, iż ponad 90 proc. pozwów składanych jest kanałem masowym, część rozpraw lub odrzuceń może wynikać z nieprawidłowego/zbyt ubogiego uzasadnienia lub niedokładnie zgromadzonej sfery dowodowej.

Warto zwrócić uwagę, iż średnia wartość roszczenia dochodzonego poprzez EPU wynosi obecnie 3 670,30 zł. Pokazuje to, że większość pozwów składanych jest na kwotę większą niż kwota wynikająca z minimalnej opłaty za postępowanie (tj. 30 zł).

EPU w procesie biznesowym

Jak skuteczność EPU i mechanizmy działania mogą przekładać się na sferę biznesową instytucji finansowych?

Przede wszystkim musimy pamiętać o dwóch ważnych wydarzeniach, które znacząco wpłynęły na rynek finansowy oraz będą go nadal kształtować. Pierwsze z nich to tzw. ustawa antylichwiarska, która nie tylko zmieni sposób obsługi zadłużenia dla produktów oferowanych przez firmy pożyczkowe lub produktów niekredytowych banków, ale przede wszystkim przekona branżę do stosowania EPU. Zabezpieczenia wprowadzone ustawą nie są oczywiście idealne, dalej umożliwiają zadłużenie klienta do 275 proc. opłat pozaodsetkowych, jednak na pewno wpłynie to na marżowość zadłużenia.

Drugim elementem jest wchodząca w życie w 2016 r. ustawa likwidująca Bankowe Tytuły Egzekucyjne (BTE). Podpisana już przez prezydenta Andrzeja Dudę ustawa, jest kolejnym ważnym elementem, który może wpłynąć na sektor finansowy i zachęcić go do stosowania EPU. Postępowanie upominawcze, nawet przy sprzeciwie i skierowaniu do rozpoznania, może być najprostszym a zarazem najmniej obciążającym powoda sposobem procesowania procesu windykacji.

Ważnym elementem kompletnej obsługi poprzez EPU jest możliwość uruchomienia egzekucji komorniczej, na podstawie wydanego nakazu sądowego. EPU zapewnia możliwość wykorzystania danych z pozwu do przygotowania kart komorniczych. Oczywiście należy pamiętać, iż kluczowe jest wskazanie komornika z listy dostępnych komorników sądowych. Funkcje te zostaną na pewno rozbudowane o nowe możliwości w miarę rozwoju prawodawstwa w zakresie elektronicznej egzekucji i tzw. e-komornika.

Produkt do masowej obsługi pozwów – Debt Collector

W przypadku instytucji finansowych, kluczowym czynnikiem jest skuteczność w dużej skali. Tylko wtedy można szacować nie tylko efektywność procesowania poprzez EPU, ale przede wszystkim wpływ tej metody na marżowość oferowanych, a tym samym zadłużonych, produktów.

Obszary, które w największym stopniu wpływają na efektywność procesu EPU:

1. Masowa obsługa pozwów i ich transfer do e-Sądu,

2. Automatyzacja w zakresie budowania pozwu, gromadzenia danych i nadzoru nad procesem EPU,

3. Logika systemu dostosowana do biznesu, np. poprzez automatyczne budowanie paczek wg wskazanego kryterium kosztów, lub obsługa w formie pozwu umów zagrożonych przedawnieniem.

W zbliżającym się roku EPU będzie cieszyło się jeszcze większym zainteresowaniem. Zmiany prawne, rozwój rynku produktów pożyczkowych oraz zmiany w obszarze produktów bankowych, będą determinowały działania w obszarze postępowania upominawczego. Aby dobrze się do wszystkich nadchodzących zmian przygotować, warto zwrócić uwagę na produkty z obszaru automatyzacji procesów obsługi.

Autor jest ekspertem IT.expert

——

 

 

Michał Wierzbicki

ekspert IT.expert