Obligacje sposobem na pozyskanie dodatkowego kapitału dla firmy

Wiele spółek dochodzi do momentu, w którym okazuje się, że dalszy dynamiczny rozwój wymaga przeprowadzenia dodatkowych inwestycji, finansowania zwiększającego się zapotrzebowania na kapitał obrotowy lub renegocjacji warunków posiadanego finansowania bankowego. Często nie jest to możliwe bez pozyskania dodatkowych środków. Dobrym rozwiązaniem w takiej sytuacji mogą być obligacje korporacyjne.

Obligacje korporacyjne, mające na polskim rynku coraz większe znaczenie, pozwalają na bardziej elastyczne dopasowanie finansowania do prowadzonej przez spółkę działalności przy jednoczesnym zachowaniu nad nią kontroli. Jak wynika z danych Fitch Polska w ciągu ostatnich 4 lat zadłużenie przedsiębiorstw z tytułu wyemitowanych długoterminowych obligacji wzrosło ponad dwukrotnie, osiągając na koniec I półrocza 2015 r. poziom przekraczający 55 mld zł. Co istotne, rola obligacji w strukturze finansowania przedsiębiorstw również rośnie. Na koniec I półrocza 2015 r. wartość wyemitowanych przez przedsiębiorstwa obligacji przekroczyła 16 proc. łącznego zadłużenia przedsiębiorstw z tytułu kredytów i obligacji.

Obligacje jako alternatywa dla kredytu bankowego

Finansowanie w formie kredytu bankowego wymaga najczęściej ustanowienia na rzecz banku zabezpieczenia w formie hipoteki na nieruchomościach należących do spółki. Specyfika działalności prowadzonej przez wiele podmiotów uniemożliwia ustanowienie takiego zabezpieczenia lub ustanowienie zabezpieczenia ogranicza działalność spółki (np. nieruchomości stanowią majątek obrotowy spółki). Emisja obligacji korporacyjnych daje możliwość pozyskania niezabezpieczonego finansowania dłużnego lub zabezpieczenia wierzytelności w sposób nieakceptowalny dla banków (niższe LTV; hipoteka na kolejnych miejscach hipotecznych; zastaw na: akcjach, udziałach, maszynach; cesja; poręczenie).

Obligacje mogą uzupełniać posiadane finansowanie bankowe

Wykorzystanie limitów kredytowych w ramach finansowania bankowego nie oznacza braku możliwości pozyskania dodatkowego finansowania w formie emisji obligacji. Pozyskane w ten sposób środki mogą służyć dokończeniu prowadzonych przez spółkę inwestycji lub finansować zupełnie nowe projekty. Niejednokrotnie po przeprowadzeniu inwestycji okazuje się, że do pełnego wykorzystania możliwości spółki konieczne jest np. zaangażowanie dodatkowych środków w kapitał obrotowy, a banki nie są w stanie zwiększyć limitów kredytowych – sensownym rozwiązaniem może okazać się w takim przypadku emisja obligacji. Obligacje mogą finansować również wymagany przez banki wkład własny spółki w planowaną inwestycję.

Należy również zwrócić uwagę na konieczność dywersyfikacji dostępnych dla spółki źródeł finansowania zewnętrznego. W przypadku, gdy finansowanie przedsiębiorstwa całkowicie uzależnione jest od źródeł bankowych spółka narażona jest na ryzyko związane z ograniczeniem akcji kredytowej banków w sytuacji pogorszenia koniunktury gospodarczej lub gorszego postrzegania danego sektora. Dywersyfikacja źródeł finansowania poprzez emisję obligacji pozwala zmniejszyć to ryzyko, a w przypadku perturbacji w sektorze bankowym, alternatywne źródło finansowania może okazać się niezwykle istotne dla przyszłości spółki.

Obligacje są instrumentem elastycznym, dającym większą swobodę spółce

Po podpisaniu umowy kredytowej spółki często stają się de facto zakładnikami banku oraz muszą prosić bank o wyrażenie zgody na przeprowadzenie wielu operacji. Dodatkowo, przyznane kredyty obrotowe są niejednokrotnie przyznawane na okresy bardzo krótkie (np. roczne), co nie daje spółce możliwości swobodnego prowadzenia działalności oraz oznacza konieczność prowadzenia ciągłych negocjacji z bankami. Inwestorzy obligacyjni akceptują wyższe ryzyko od banków, co umożliwia znaczące obniżenie oczekiwanych przez nich kowenantów. Nabywcy obligacji cechują się również bardziej elastycznym podejściem do analizy spółki oraz branży, w której spółka prowadzi działalność, a podejście takie nie jest możliwe do wprowadzenia w skostniałych strukturach bankowych. Warte zaznaczenia jest również, że dla obligatariuszy niedostępne są także niektóre formy zabezpieczenia jak np. blokada rachunków bankowych spółki, które często mogą być nadużywane przez banki.

Emisja obligacji pozwala na szybkie pozyskanie kapitału

Pozyskanie finansowania w formie emisji obligacji jest często procesem znacznie szybszym od pozyskania finansowania w formie kredytu bankowego, gdzie decyzje podejmowane są przez kilka szczebli komitetów kredytowych, co zwykle przeciąga proces decyzyjny. W przypadku emisji obligacji niezabezpieczonych pozyskanie finansowania może zakończyć się w okresie nieprzekraczającym 30 dni roboczych, jeżeli spółka posiada wszystkie niezbędne dokumenty i zgody korporacyjne niezbędne do przeprowadzenia emisji.

Obligacje jako finansowanie pomostowe

W przypadkach, gdy niemożliwa jest renegocjacja umowy kredytowej z bankiem obligacje mogą posłużyć jako finansowanie pomostowe, które następnie może zostać refinansowane z innego źródła. Elastyczność obligacji pozwala na wprowadzenie zapisów umożliwiających ich refinansowanie w trakcie całego okresu trwania obligacji. Dzięki możliwości szybkiego pozyskania kapitału w formie obligacji oraz swobody względem zabezpieczeń, które mogą zostać ustanowione również po emisji i przekazaniu spółce środków, instrument ten doskonale nadaje się jako finansowanie pomostowe dla przedsiębiorstw.

Środki z emisji obligacji mogą zostać przeznaczone na bardziej ryzykowne cele

Emisja obligacji umożliwia pozyskanie środków na cele, które cechują się wyższym ryzykiem i są niechętnie finansowane przez banki. Na pewnym etapie rozwoju spółki dalszy jej dynamiczny rozwój może nastąpić jedynie poprzez akwizycję/fuzję z innym podmiotem. Ryzyko jakie związane jest z rozwojem spółki poprzez akwizycje, często okazuje się zbyt wysokie dla sektora bankowego, natomiast dla inwestorów obligacyjnych jest akceptowalne. Możliwość pozyskania finansowania przejęcia w formie obligacji może okazać się krokiem milowym w dalszym rozwoju przedsiębiorstwa.

Alternatywna forma finansowania

Obligacje korporacyjne mają na polskim rynku coraz większe znaczenie. Dodatkowo często umożliwiają bardziej elastyczne dopasowanie finansowania do prowadzonej przez spółkę działalności przy jednoczesnym zachowaniu nad nią pełnej kontroli. Stanowią interesującą alternatywę dla kredytu bankowego, a także mogą uzupełniać posiadane finansowanie bankowe. Pozyskanie finansowania w formie emisji obligacji jest często procesem znacznie szybszym od otrzymania kredytu bankowego, a środki z emisji mogą zostać przeznaczone na bardziej ryzykowne cele jak np. finansowanie akwizycji.

Autor jest dyrektorem w Departamencie emisji obligacji Navigator Capital Group, Wiceprezes Zarządu

————–

 

 

 
Avatar

Mateusz Mucha

dyrektor w Departamencie emisji obligacji Navigator Capital Group, Wiceprezes Zarządu