Transakcja (PO)wiązana

W maju 2015 r. Polskie Koleje Państwowe, zarządzane przez wychowanków Leszka Balcerowicza, odkupiły od kontrowersyjnego czeskiego oligarchy Zdenka Bakaly 80 proc. udziałów w firmie transportu kolejowego AWT (Advanced World Transport), działającej na kurczącym się czeskim rynku przewozu węgla. Sprzedającym był The Bakala Trust. Kupującym giełdowa spółka PKP Cargo, a cena transakcji wyniosła 427 milionów zł. Biznesowy sens tej transakcji jest, delikatnie mówiąc, wątpliwy.

Zastrzyk gotówki z PKP Cargo w sam raz poratował Bakalę, którego spółka New World Resources straciła w ostatnich latach 99,9 proc. swojej wartości giełdowej i została po niej tylko kupa kamieni.

W obronie kolegów

W zeszłym tygodniu należący do Bakaly czeski tygodnik „Respekt” zaczął pisać o „przewrocie w Polsce” i zagrzmiał, że polskie „odejście od demokracji przeraża Zachód”. Skąd taka polityczna histeria w czeskim tygodniku? Może dlatego, że Bakala zasiada w radzie programowej fundacji śp. Jana Kulczyka, w której ekspertami są m.in. dziennikarz „Gazety Wyborczej” Witold Gadomski, były ekonomiczny doradca Aleksandra Kwaśniewskiego prof. Witold Orłowski i Janusz Jankowiak, ekonomista powiązany z PO (oraz z pewną posłanką PO) ?

Według ankiety agencji sondażowej STEM/MARK przeprowadzonej w 2014 r. Zdenek Bakala jest jednym z najbardziej niepopularnych oligarchów w Czechach. Respondenci, zapytani o to, którzy z dwunastu największych czeskich miliarderów doszli do bogactwa w najmniej uczciwy sposób, umieścili Bakalę w czołowej trójce.

Urodzony w Opawie Bakala wyjechał z Czech w wieku 19 lat, najpierw do Jugosławii, stamtąd do Austrii, a następnie do USA — jak głosi oficjalna legenda — z 50 dolarami w kieszeni. Na początku podobno pracował na zmywaku, ale szybko wylądował na studiach, najpierw skończył ekonomię na University of California, a potem uzyskał MBA w Amos Tuck School of Business Administration (Dartmouth College) w stanie New Hampshire. Według oficjalnej biografii, Bakala zaczął swoją zawodową karierę w banku Drexel Burnham Lambert w Nowym Jorku, a następnie w Credit Suisse First Boston w Nowym Jorku, Londynie i Pradze (Bakala otworzył tam
biuro banku w 1991 r.).

W 1994 r. Bakala utworzył firmę Partia Finance, którą sprzedał w 2000 r. belgijskiemu bankowi KBC. W 2004 r. zainwestował w kopalnie węgla w regionie Opawy (spółka OKD), w 2006 r. kupił tygodnik „Respekt”, a w 2008 r. przejął większościowe udziały w koncernie medialnym Economia, który wydaje m.in. dziennik ekonomiczny „Hospodarskie Noviny”.

Czeska wydmuszka

Aktywa górnicze Bakali zostały umieszczone w holenderskiej spółce New World Resources (NWR), która w 2008 r. zadebiutowała na giełdach w Londynie, Pradze i Warszawie, zbierając z rynku 1,3 miliarda funtów brytyjskich. Jednak euforia była krótkotrwała. Już w 2014 r. spółka NWR musiała podpisać porozumienie z wierzycielami o restrukturyzacji długu wynoszącego 825 milionów Euro, poprzez wydłużenie zapadalności niektórych obligacji i dofinansowanie spółki przez istniejących akcjonariuszy. Dzisiaj wartość giełdowa NWR to zaledwie 10 milionów funtów.

Spółka NWR interesowała się także polskim rynkiem, podchodziła do projektów przejęcia kopalni PAK, Jastrzębskiego Holdingu Węglowego i kopalni Bogdanka. Nic z tego nie wyszło i dzisiaj NWR ma tylko dwie koncesje wydobywcze w Dębieńsku i Morcinku, z których raczej też nic nie będzie, biorąc pod uwagę sytuację finansową spółki.